Wbrew temu, co można wnioskować z dyskursu medialnego, jaki odbywa się na początku każdego roku szkolnego, edukacja zdrowotna nie jest – jak chcieliby niektórzy – jedynie obyczajowo kontrowersyjnym tematem.
Przedmiot ten, a raczej sposób jego realizacji w szkołach podstawowych i średnich, może mieć ogromny wpływ na to, z jakimi problemami i na jakim etapie choroby do gabinetów lekarskich zgłoszą się przedstawiciele pokolenia Z, a także na to, czy będą potrafili rozmawiać z lekarzami nie tylko o zdrowiu fizycznym, ale też psychicznym.
Uczestnicy kolejnego spotkania z cyklu „Rysiowanie” – debaty prowadzonej przez prof. Andrzeja Rysia z udziałem ekspertów niekoniecznie na co dzień związanych zawodowo z medycyną – zgadzali się co do tego, że dzięki dobrze prowadzonym zajęciom z edukacji zdrowotnej stany depresyjne, zaburzenia lękowe czy nieradzenie sobie z negatywnymi emocjami nie będą już dla tego pokolenia – tak jak dla ich rodziców i dziadków – tematami tabu.
– Edukacja zdrowotna jest niczym innym jak interwencją w ramach ogólnopopulacyjnej strategii prewencji – przypomniała prof. Magdalena Kozela, zastępca dyrektora Instytutu Zdrowia Publicznego CM UJ, jedna z uczestniczek debaty. W sytuacji, gdy profilaktyka nadal jest w naszym kraju niedoceniania i niedowartościowana, ważne jest, aby młodzi ludzie zaczęli myśleć o zdrowiu nie dopiero wtedy, gdy pojawi się choroba, lecz już teraz – jako o wartości, o którą należy stale dbać. Co oczywiste, wyedukowane społeczeństwo jest także mniej podatne na dezinformację, z której skutkami każdego dnia muszą się mierzyć lekarze.
Niestety – co podkreślali uczestnicy spotkania w siedzibie Okręgowej Izby Lekarskiej w Krakowie – zainteresowanie uczęszczaniem na lekcje edukacji zdrowotnej w poprzednim roku szkolnym nie było duże. Część uczniów rezygnowała z nich z powodów „pragmatycznych” – 8. lekcja w ciągu dnia to jednak trochę dużo – ale część była z nich wypisywana przez rodziców z powodu rozpętanej wokół tego tematu politycznej batalii. O ile tematy dotyczące aktywności fizycznej, odżywiania, uzależnień, funkcjonowania w świecie cyfrowym czy poruszania się w systemie ochrony zdrowia nie budziły dużych kontrowersji, o tyle edukacja seksualna już tak. W tym roku szkolnym udział w lekcjach poświęconych tym zagadnieniom jest fakultatywny. Uczestnicy przekonywali jednak, że młodzi ludzie potrzebują rzetelnej, opartej na dowodach naukowych wiedzy, m.in. dotyczącej chorób przenoszonych drogą płciową i metod ich zapobiegania. Podkreślano również potrzebę współpracy szkół z lekarzami i innymi specjalistami zajmującymi się zdrowiem, np. po to, by przełamać u młodych osób lęk przed wizytą u ginekologa czy urologa.
– Naszym zadaniem jest odpowiadać na bieżące wyzwania, reagować na to, co dziś stanowi największe zagrożenie dla społeczeństwa, ale też troszeczkę pewne fakty wyprzedzać. Nie możemy nie dostrzegać tego, że kolejne pokolenia są pokoleniami słabszymi fizycznie i psychicznie. Uważam, że to jest ogromna motywacja dla wszystkich w życiu publicznym, żeby dziś o zdrowiu i potrzebie nazywania emocji mówić głośno – powiedział wojewoda małopolski Krzysztof Klęczar, który jako psycholog z wykształcenia prowadzi też grupę wsparcia dla młodzieży „Sfora Zielonego Doktora”.
Na jakie efekty można liczyć po zakończonej edukacji z edukacji?
– Moim marzeniem jest, że w pewnym momencie umieralność w Polsce będzie na poziomie krajów najzdrowszych i to przeżycie w zdrowiu będzie równie długie jak na zachodzie Europy – powiedziała prof. Kozela.
W spotkaniu wzięli także udział: Joanna Magda, nauczycielka i koordynatorka zajęć z edukacji zdrowotnej w LO im. Piotra Michałowskiego w Krakowie, oraz Robert Kupis, lekarz, przewodniczący Zespołu ds. zapewnienia i doskonalenia jakości kształcenia w Centrum Innowacyjnej Edukacji Medycznej CM UJ.
Nagranie ze spotkania można obejrzeć:
https://studio.youtube.com/channel/UCa_f_ErmYT6ABDBwNt2ztuA
